Những ngày gần đây, dư luận tại TP HCM, đặc biệt ở khu vực cầu vượt Gò Dưa (phường Tam Bình) xôn xao trước sự xuất hiện của các biển chỉ dẫn giao thông có kèm logo quảng cáo “Tiêm chủng VNVC”. Sự việc nhanh chóng gây ra nhiều tranh cãi về tính hợp pháp, tính minh bạch trong quản lý quảng cáo, cũng như lo ngại về nguy cơ mất an toàn cho người tham gia giao thông tại một trong những nút giao thông trọng điểm phía Đông thành phố.
Biển báo giao thông “biến tướng” thành biển quảng cáo?
Theo ghi nhận thực tế, ngay dưới chân cầu vượt Gò Dưa xuất hiện nhiều biển chỉ dẫn hướng đi về cầu vượt Bình Phước, ngã tư An Sương, Tỉnh lộ 43… nhưng đồng thời lại có dòng chữ “Tiêm chủng VNVC” cùng logo thương hiệu. Các biển này có hình thức rất giống biển chỉ dẫn giao thông (nền xanh, chữ trắng, mũi tên chỉ hướng). Tuy nhiên, phần thương mại xuất hiện ngay trong bố cục khiến thông tin điều hướng bị “trộn lẫn” với quảng cáo, khó phân biệt đâu là báo hiệu giao thông bắt buộc, đâu là thông tin dịch vụ. Có ý kiến phản ánh rằng các biển quảng cáo đặt ở vị trí dễ che khuất tầm nhìn, đặc biệt khi phương tiện rẽ hoặc dừng đèn đỏ.
Khung pháp lý: luật mới nhất có cho phép?
Để đánh giá sự việc, cần đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành:
Luật Quảng cáo (2012, sửa đổi 2025): định hướng siết chặt quảng cáo ngoài trời, đặc biệt trên hệ thống giao thông. Các nguyên tắc được xác lập đều nghiêm cấm quảng cáo gây cản trở tầm nhìn, che khuất báo hiệu hoặc gây nhầm lẫn với thông tin công cộng.
Luật Giao thông đường bộ 2008 (vẫn có hiệu lực đến khi luật mới ban hành): quy định hệ thống báo hiệu phải thống nhất, rõ ràng; nghiêm cấm biển báo ngoài quy chuẩn gây nhầm lẫn cho người tham gia giao thông.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2019/BGTVT: xác định biển chỉ dẫn chỉ được thể hiện chữ, số, ký hiệu giao thông; tuyệt đối không cho phép gắn logo, biểu tượng thương mại.
Các nghị định xử phạt hành chính về văn hóa, quảng cáo và giao thông: quy định chế tài tháo dỡ, khôi phục hiện trạng, đồng thời xử phạt hành vi đặt bảng quảng cáo trong hành lang an toàn đường bộ nếu không được chấp thuận.
Với hệ thống quy định này, việc đính kèm logo thương hiệu VNVC trên biển chỉ dẫn giao thông rõ ràng có dấu hiệu vi phạm cả quy chuẩn báo hiệu và quy định quảng cáo.
Nguy cơ tiềm ẩn đối với an toàn giao thông
Thứ nhất, vị trí đặt biển ngay dưới chân cầu vượt – nơi mật độ xe cao, tầm nhìn hạn chế – có thể khiến biển chỉ dẫn quan trọng bị che khuất, lái xe không kịp xử lý.
Thứ hai, logo thương mại làm tăng độ phức tạp hình ảnh, phân tán sự tập trung của tài xế. Khi phải xử lý cùng lúc nhiều thông tin, phản ứng có thể chậm, làm gia tăng nguy cơ tai nạn.
Thứ ba, nếu được coi là tiền lệ, nhiều thương hiệu khác có thể yêu cầu gắn tên lên biển chỉ dẫn. Điều này dẫn đến tình trạng thương mại hóa báo hiệu, phá vỡ tính thống nhất và nghiêm minh của hệ thống giao thông.
Điều dư luận băn khoăn là tại sao những biển quảng cáo kèm logo thương mại lại có thể tồn tại ngay trên biển chỉ dẫn giao thông ở một nút giao trọng điểm, và thậm chí xuất hiện từ lâu mà chưa được phát hiện, xử lý. Liệu công tác kiểm tra, giám sát hệ thống báo hiệu và quảng cáo ngoài trời đã thực sự được thực hiện thường xuyên và đầy đủ? Hay vẫn còn những khoảng trống khiến vi phạm tồn tại trong thời gian dài?
Dù thuộc lĩnh vực nào, nguyên tắc chung là: bảng quảng cáo đặt trong phạm vi đất dành cho đường bộ phải tuân thủ đúng quy chuẩn, không gây nhầm lẫn, không che khuất tầm nhìn. Khi phát hiện sai phạm, biện pháp cần thiết là tháo dỡ ngay, đồng thời rà soát lại quy trình quản lý để tránh tái diễn.
Nhiều người tham gia giao thông qua nút Gò Dưa cho rằng biển quảng cáo “Tiêm chủng VNVC” đặt sát biển chỉ dẫn gây khó phân biệt và đôi khi che khuất tầm nhìn. Họ mong muốn chính quyền TP HCM và phường nhanh chóng kiểm tra, xác minh và tháo dỡ nếu xác định vi phạm.
Việc xuất hiện logo quảng cáo “VNVC” trên hoặc sát biển chỉ dẫn giao thông tại cầu vượt Gò Dưa không phù hợp với QCVN 41:2019/BGTVT, Luật Giao thông đường bộ 2008 và các quy định quảng cáo ngoài trời nếu không có cấp phép đúng loại và vị trí. Đây là hành vi tiềm ẩn rủi ro, gây nhầm lẫn, tạo tiền lệ xấu. Cần có biện pháp xử lý kiên quyết, đồng bộ giữa TP HCM và phường để tháo dỡ, đồng thời hoàn thiện cơ chế giám sát, bảo đảm rằng hệ thống báo hiệu giao thông – ngôn ngữ chung của an toàn – không bị thương mại hóa.
