Kể từ ngày 1/7/2025, theo quy định của Quyết định 759/QĐ-TTg – phê duyệt Đề án tổ chức lại đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp – Chủ tịch UBND phường đã được trao thêm nhiều nhiệm vụ và quyền hạn quan trọng, mở rộng phạm vi điều hành trong các lĩnh vực hành chính, kinh tế – xã hội tại cơ sở.
Theo đó, phường là đơn vị hành chính cấp xã mới được hình thành qua sáp nhập sẽ đảm nhận những nhiệm vụ trước đây thuộc phạm vi quản lý của cấp huyện. Chủ tịch UBND phường trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về các hoạt động về kế hoạch, ngân sách, phát triển kinh tế, đầu tư và tài chính trên địa bàn; phối hợp ban hành các quyết định, nghị quyết có ảnh hưởng đến phát triển địa phương.
Hơn nữa, Chủ tịch UBND phường có thẩm quyền tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn, bao gồm kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm, thực hiện tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và các công tác dân nghiệp khác như hòa giải ở cơ sở, hộ tịch, chứng thực, trợ giúp pháp lý.
Trong lĩnh vực hạ tầng và đô thị, Chủ tịch UBND phường tổ chức quản lý quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng, quản lý kiến trúc và hạ tầng đô thị; đặc biệt với phường thuộc đô thị lớn, quyền hạn còn mở rộng thêm qua việc thành lập Phòng chuyên môn như “Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị” để thực thi phân công chuyên sâu.
Ở lĩnh vực kinh tế – xã hội, Chủ tịch UBND phường chịu trách nhiệm thúc đẩy tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, kinh tế hợp tác và các chương trình giảm nghèo. Ông cũng chỉ đạo quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, nông-ngư-lâm nghiệp, phòng chống thiên tai, phát triển kinh tế hộ, hợp tác xã và kinh tế trang trại.
Chưa dừng lại ở đó, Chủ tịch UBND phường còn quản lý nhà nước về an sinh xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, dược liệu, bảo trợ xã hội, thể dục thể thao, công nghệ thông tin, truyền thông và y tế dự phòng. Những lĩnh vực này trước đây thường do cấp huyện phụ trách, nhưng đến nay đã chuyển hẳn về Chủ tịch UBND phường để thực hiện trực tiếp.
Với quyền hạn gia tăng, Chủ tịch UBND phường trở thành người đứng đầu chính quyền cơ sở, được kỳ vọng sẽ nâng cao tính chủ động, giảm tầng nấc trung gian, đưa quyết định chính sách nhanh hơn đến người dân. Đây là bước đi thiết thực để mô hình chính quyền hai cấp hoạt động hiệu quả hơn, cơ sở quản trị mạnh hơn, phù hợp với thực tiễn phát triển đô thị và nông thôn ngày nay.
