Ngày 22/5/2025, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đã có văn bản góp ý gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và các bộ, ngành liên quan về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 2024. Đây là động thái phản ánh những khó khăn thực tế mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình tiếp cận đất đai, triển khai dự án, đặc biệt là liên quan đến dòng vốn đầu tư nước ngoài và thủ tục hành chính.
Một trong những nội dung đáng chú ý là kiến nghị mở rộng quyền tiếp cận đất đai đối với nhà đầu tư nước ngoài. Hiện tại, theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 28 Luật Đất đai 2024, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chỉ được nhận chuyển nhượng vốn đầu tư là giá trị quyền sử dụng đất theo quy định cụ thể của Chính phủ. Tuy nhiên, quy định này không cho phép họ mua cổ phần hoặc phần vốn góp trong các doanh nghiệp trong nước nếu phần vốn góp đó được hình thành từ tài sản là quyền sử dụng đất. Trên thực tế, đây là rào cản lớn, gây ách tắc hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A), làm giảm tính linh hoạt trong thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.
VNREA đề xuất điều chỉnh nội dung này theo hướng cởi mở hơn, cho phép nhà đầu tư nước ngoài được tham gia góp vốn hoặc mua cổ phần tại các doanh nghiệp có phần vốn hình thành từ giá trị quyền sử dụng đất. Điều này không chỉ tạo hành lang pháp lý thông thoáng, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế và xu hướng hội nhập sâu rộng trong lĩnh vực đầu tư – kinh doanh bất động sản.
Bên cạnh đó, Hiệp hội cũng kiến nghị rút ngắn thời gian lấy ý kiến về quy hoạch sử dụng đất cấp tỉnh, từ 45 ngày xuống còn 30 ngày. Theo phân tích từ doanh nghiệp, giai đoạn lấy ý kiến thường chỉ mang tính chất hình thức nhưng lại tiêu tốn quỹ thời gian không nhỏ, trong khi các thủ tục hậu kiểm và thẩm định khác cũng cần thời gian xử lý. Việc rút ngắn thời gian này sẽ giúp các địa phương tăng tốc tiến độ lập quy hoạch và công bố quy hoạch, tạo điều kiện triển khai nhanh các dự án phát triển kinh tế – xã hội.
Không chỉ góp ý vào Luật Đất đai, VNREA còn đề cập đến một số điều khoản trong Nghị định 71/2024/NĐ-CP về giá đất. Dù nghị định đã tạo ra khung pháp lý tương đối đầy đủ để xây dựng bảng giá đất và định giá đất cụ thể, nhưng thực tiễn triển khai vẫn phát sinh những bất cập. Đơn cử như quy trình định giá còn phức tạp, thiếu sự thống nhất giữa các địa phương và tiềm ẩn nguy cơ làm kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ pháp lý dự án. Hiệp hội kiến nghị rà soát lại một số tiêu chí, đồng thời bổ sung hướng dẫn chi tiết về phương pháp xác định giá thị trường, nhằm đảm bảo tính khả thi khi áp dụng.
Những góp ý từ VNREA phản ánh nỗ lực từ phía cộng đồng doanh nghiệp trong việc đồng hành cùng Nhà nước tháo gỡ các nút thắt thể chế. Trên thực tế, Luật Đất đai 2024 là một trong những đạo luật có tác động sâu rộng nhất đến toàn bộ nền kinh tế, liên quan trực tiếp đến quyền sử dụng tài nguyên đất đai – nguồn lực trọng yếu trong phát triển. Do đó, việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật cần được thực hiện với tinh thần cầu thị, cẩn trọng và hài hòa giữa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Nếu những kiến nghị trên được tiếp thu và cụ thể hóa trong các văn bản hướng dẫn thi hành, đó sẽ là tín hiệu tích cực cho môi trường đầu tư trong nước, góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản minh bạch, lành mạnh và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
