Việc FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam lên nhóm “thị trường mới nổi thứ cấp” đánh dấu bước ngoặt lịch sử của thị trường vốn. Giới phân tích dự báo, dòng vốn quốc tế khoảng 5 tỷ USD sẽ sớm chảy mạnh vào Việt Nam, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới cho chứng khoán và nền kinh tế.
Việt Nam chính thức được nâng hạng
Ngày 8/10/2025, tổ chức xếp hạng tài chính toàn cầu FTSE Russell thông báo chính thức nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên (Frontier) lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging). Quyết định này dự kiến có hiệu lực từ 21/9/2026, tùy thuộc vào kết quả rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026 liên quan đến khả năng tiếp cận của các công ty môi giới toàn cầu.
Đây là bước tiến lịch sử của thị trường tài chính Việt Nam, kết quả của gần một thập kỷ nỗ lực cải cách thể chế, nâng cấp hạ tầng giao dịch và hoàn thiện khung pháp lý theo chuẩn quốc tế.
Theo báo cáo của Chứng khoán Phú Hưng (PHS), việc nâng hạng sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư toàn cầu, đặc biệt là các quỹ ETF và quỹ tương hỗ theo dõi chỉ số FTSE Emerging Markets. PHS ước tính, dòng vốn chủ động và bị động đổ vào Việt Nam có thể đạt khoảng 5 tỷ USD trong năm đầu tiên sau khi nâng hạng.
Tác động lan tỏa tới thị trường vốn và nền kinh tế
Theo các chuyên gia phân tích, việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, mà còn thay đổi căn bản dòng chảy vốn đầu tư vào Việt Nam. Sự xuất hiện của các quỹ ngoại lớn sẽ gia tăng thanh khoản, cải thiện định giá, và nâng cao tiêu chuẩn minh bạch của doanh nghiệp niêm yết.
“Sau khi được nâng hạng, thị trường vốn Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn phát triển mới. Niềm tin của nhà đầu tư được cải thiện, chi phí vốn giảm, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn quốc tế hơn,” báo cáo của PHS nhận định.
Về phía nền kinh tế, tác động lan tỏa sẽ diễn ra theo nhiều kênh:
-
Chi phí vay ngoại tệ giảm, nhờ xếp hạng tín nhiệm quốc gia được củng cố.
-
Tỷ giá ổn định hơn do nguồn cung ngoại tệ tăng từ dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII).
-
FDI được kích hoạt mạnh hơn, khi Việt Nam trở thành điểm đến đáng tin cậy trong nhóm thị trường mới nổi.
Tất cả những yếu tố này tạo thành “vòng xoáy tích cực” giữa thị trường vốn – doanh nghiệp – tăng trưởng kinh tế, góp phần hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai chữ số giai đoạn 2026–2030 mà Chính phủ đang hướng tới.
Danh mục cổ phiếu hưởng lợi trực tiếp
Theo Chứng khoán Phú Hưng, nhóm cổ phiếu được hưởng lợi trực tiếp là những mã nằm trong rổ FTSE Vietnam/All-Share, gồm:
VIC, VHM, HPG, FPT, VPB, MSN, VCB, SSI.
Đây đều là những doanh nghiệp đầu ngành, có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ sở hữu nước ngoài mở rộng, đáp ứng đầy đủ tiêu chí của FTSE về khả năng tiếp cận.
Việc các quỹ ETF và quỹ chỉ số toàn cầu như FTSE Emerging Markets ETF, Vanguard FTSE Emerging Markets ETF, iShares Core MSCI EM ETF có thể tái cơ cấu danh mục để thêm cổ phiếu Việt Nam được dự báo sẽ tạo sóng lớn cho thị trường trong giai đoạn từ cuối 2025 đến 2026.
Song song đó, ngân hàng, chứng khoán và công nghệ thông tin là ba nhóm ngành có thể được hưởng lợi lan tỏa nhờ dòng tiền quốc tế tìm kiếm cơ hội tăng trưởng dài hạn.
Còn đó những thách thức cần vượt qua
Dù vậy, các chuyên gia cũng lưu ý, Việt Nam chưa thể chủ quan sau cột mốc nâng hạng. Thị trường vốn vẫn phải đối mặt với một số điểm nghẽn cố hữu như:
-
Năng lực tài chính hạn chế của các công ty chứng khoán trong mô hình giao dịch Non-pre-funding.
-
Hệ thống xử lý giao dịch thất bại (failed trade) chưa hoàn thiện.
-
Áp lực tỷ giá và dòng vốn ngoại rút ròng khi kinh tế toàn cầu biến động.
-
Cạnh tranh dòng vốn khu vực ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan.
Các chuyên gia cho rằng, để duy trì đà tăng trưởng sau nâng hạng, Việt Nam cần hoàn thiện hạ tầng CCP (Trung tâm đối tác bù trừ), cho phép giao dịch trong ngày (T+0), mở rộng nghiệp vụ bán khống có kiểm soát, và phát triển các công cụ phòng hộ ngoại hối, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài.
Dragon Capital: Nâng hạng chỉ là bước khởi đầu
Tập đoàn Dragon Capital Việt Nam đánh giá việc nâng hạng là cột mốc chiến lược, khẳng định nỗ lực cải cách quyết liệt của các cơ quan quản lý. Trong hai năm qua, Việt Nam đã ban hành 2 nghị định, 4 thông tư và 1 bộ luật sửa đổi liên quan đến chứng khoán, thanh toán, sở hữu nước ngoài và bảo vệ nhà đầu tư, giúp khung pháp lý tiệm cận chuẩn quốc tế.
Dragon Capital nhấn mạnh:
“Nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp chỉ là bước khởi đầu cho hành trình dài hạn. Mục tiêu của Chính phủ là đạt vị thế Thị trường mới nổi tiên tiến (FTSE Advanced EM) và Thị trường mới nổi MSCI vào năm 2030.”
Để đạt được điều này, Chính phủ sẽ triển khai 4 nhóm cải cách trọng tâm:
-
Rà soát, nới trần sở hữu nước ngoài, gỡ bỏ giới hạn ngành không cần thiết.
-
Nâng cấp hệ thống thanh toán – bù trừ CCP, cho phép giao dịch không ký quỹ trước.
-
Mở rộng nghiệp vụ thị trường như cho vay chứng khoán, bán khống, giao dịch T+0.
-
Phát triển thị trường ngoại hối phái sinh, giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Theo Dragon Capital, với nền tảng cải cách vững chắc và niềm tin từ dòng vốn quốc tế, Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng tốc mới, được củng cố bởi nhiều thương vụ IPO quy mô lớn trị giá hơn 40 tỷ USD trong giai đoạn 2026–2028. Đây sẽ là cú hích mạnh mẽ cho cả thị trường chứng khoán và nền kinh tế thực.
