Giá nhà đất tại Hà Nội, TP.HCM và các vùng phụ cận thời gian qua tăng nóng, gây khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận nhà ở. Trước tình trạng đó, cơ quan chức năng đang nghiên cứu chính sách đánh thuế bất động sản nhằm mục tiêu bình ổn thị trường, đồng thời định hướng sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
Tại cuộc họp sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết 18 ngày 26/6 vừa qua, liên quan đến quản lý và sử dụng đất đai, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã nêu rõ: Chính sách thuế sử dụng đất cần được rà soát theo hướng lũy tiến, đặc biệt với các khu đất bị bỏ hoang hoặc sử dụng kém hiệu quả. Tuy nhiên, ông lưu ý cần tránh mâu thuẫn với chủ trương tích tụ ruộng đất trong nông nghiệp, cũng như bảo đảm đánh trúng nhóm đầu cơ, không tạo áp lực với người sử dụng đất chính đáng.
Theo ghi nhận từ Bộ Xây dựng, trong quý đầu năm, lượng giao dịch các loại hình bất động sản như căn hộ, nhà ở riêng lẻ, đất nền đã tăng từ 16–32% so với quý trước. Trong khi đó, giá nhà đất vẫn tiếp tục xu hướng leo thang. Bức tranh toàn thị trường đang cho thấy sự mất cân đối giữa cung và cầu, đặc biệt là sự lệch pha trong cơ cấu sản phẩm.
Trước tình hình đó, một số chuyên gia kinh tế và đại diện doanh nghiệp cho rằng việc xây dựng sắc thuế đánh vào bất động sản thứ hai trở đi là cần thiết, nhưng cần được thiết kế có chọn lọc, minh bạch và gắn với thực tiễn.
Ông Quê – người từng có nhiều kiến nghị chính sách về đất đai – cho rằng Việt Nam cần tiếp cận theo hướng “đánh thuế có trọng điểm”. Cụ thể, ông đề xuất:
-
Chỉ đánh thuế từ bất động sản thứ hai trở đi đối với nhà ở, đất ở.
-
Miễn trừ với bất động sản do cha mẹ để lại phục vụ mục đích thờ phụng.
-
Trường hợp người có nhiều bất động sản để mua cho con thì phải thực hiện thủ tục cho tặng hợp pháp để được miễn thuế.
Đặc biệt, ông kiến nghị nên thí điểm trước tại hai đô thị lớn là Hà Nội và TP.HCM, nơi có mật độ tích trữ và đầu cơ bất động sản cao. Việc đánh thuế lũy tiến nên được xem xét kỹ: hoặc theo số lượng tài sản, hoặc theo giá trị tài sản. Với bất động sản bỏ hoang, cần sớm ban hành bộ tiêu chí xác định, kèm quy trình phân cấp cho đơn vị có thẩm quyền đánh giá. Ngoài ra, nên áp dụng thuế chuyển nhượng theo thời gian sở hữu, ví dụ:
Chuyển nhượng dưới 6 tháng: thuế suất 6%; Từ 6–12 tháng: 5%; Từ 12–18 tháng: 4%; Từ 18–24 tháng: 3%; Trên 24 tháng: 2%.
Ở góc độ học thuật, TS. Phạm Thế Anh – chuyên gia kinh tế – nhìn nhận rằng việc áp dụng thuế bất động sản thứ hai sẽ góp phần giảm đầu cơ, tăng hiệu quả sử dụng tài sản, đồng thời đẩy nguồn cung ra thị trường thứ cấp, giúp giá bất động sản không bị thổi phồng bất hợp lý. Theo ông, khi chi phí sở hữu cao hơn, người có bất động sản thứ hai sẽ có xu hướng:
Cho thuê để tạo dòng tiền; Đưa tài sản vào sản xuất – kinh doanh; Hoặc buộc phải bán bớt.
“Việc này không những giảm áp lực cầu đầu cơ, mà còn giúp thị trường phát triển lành mạnh, tránh lãng phí tài nguyên đất đai”, ông Thế Anh nhấn mạnh.
Tuy vậy, các ý kiến cũng khuyến nghị: trước khi ban hành, Nhà nước cần lắng nghe đa chiều, tránh gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản vốn đang phục hồi, cũng như không làm ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng chung – trong đó bất động sản vẫn là một trong các ngành dẫn dắt đầu tư công và tiêu dùng.
🔍 Đánh thuế đúng – thị trường minh bạch, nhà đất không còn là cuộc chơi của riêng giới đầu cơ!
