Dư nợ cho vay ký quỹ (margin) toàn thị trường chứng khoán đã lập đỉnh mới, đạt gần 380.000 tỷ đồng vào cuối quý III/2025 – mức cao kỷ lục trong lịch sử. Tuy nhiên, tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán vẫn đang ở ngưỡng an toàn. Giới phân tích khuyến nghị nhà đầu tư cần đặc biệt chú trọng quản trị rủi ro, tránh sử dụng đòn bẩy quá mức trong giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Theo thống kê của Công ty Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), tính đến cuối quý III/2025, dư nợ margin toàn thị trường đạt gần 380.000 tỷ đồng, tăng 26% so với quý II và tăng 56% so với cuối năm 2024. Mức tăng này song hành cùng sự mở rộng quy mô vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán, vốn hiện đã vượt 330.000 tỷ đồng. Nhờ đó, tỷ lệ dư nợ margin/vốn chủ sở hữu chỉ khoảng 115%, vẫn thấp hơn giới hạn 200% theo quy định và cách khá xa mức đỉnh 129% của quý IV/2021.
Thanh khoản thị trường cũng đang ở mức cao, với giá trị giao dịch trung bình quý III đạt hơn 44.000 tỷ đồng/phiên. Dòng tiền margin rõ ràng đã góp phần duy trì đà sôi động này. Tuy nhiên, trong trường hợp thị trường điều chỉnh mạnh, áp lực giải chấp từ các khoản vay ký quỹ có thể khiến biến động ngắn hạn thêm dữ dội.
Dữ liệu từ các công ty chứng khoán cho thấy dư nợ margin đều tăng mạnh so với quý trước. Tại Techcombank Securities (TCBS), dư nợ ký quỹ và ứng trước tiền bán đạt 41.713 tỷ đồng – tăng 23% so với quý II và 64% so với cuối 2024, dẫn đầu toàn ngành. Thu nhập từ lãi margin của TCBS trong quý III đạt gần 1.000 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ. VPBankS ghi nhận dư nợ margin hơn 27.000 tỷ đồng – cao nhất từ trước đến nay, trong khi VNDIRECT đạt 14.800 tỷ đồng, tăng hơn 3.500 tỷ đồng so với quý trước, đóng góp 388 tỷ đồng doanh thu cho mảng lãi vay. SSI, VCI, HSC và MBS cũng đều ghi nhận mức dư nợ ở vùng đỉnh lịch sử.
Phần lớn các công ty chứng khoán vẫn giữ tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu dưới 150%. Một số đơn vị như Mirae Asset Việt Nam, HSC hay MBS có tỷ lệ cao hơn, nhưng đều đang triển khai kế hoạch tăng vốn điều lệ nhằm củng cố năng lực tài chính và mở rộng hạn mức cho vay. Theo bà Nguyễn Hồng Hoa, chuyên gia phân tích BVSC, “nhờ quy mô vốn chủ sở hữu ngày càng lớn, hệ thống công ty chứng khoán vẫn có đủ dư địa an toàn cho tăng trưởng margin. Rủi ro đòn bẩy hiện chưa đáng lo ngại”.
Tuy vậy, thị trường vẫn tiềm ẩn những rủi ro ngắn hạn khi dư nợ margin tăng nhanh. Phiên 20/10/2025 là minh chứng rõ ràng: VN-Index mất gần 95 điểm – mức giảm mạnh nhất lịch sử, khiến nhiều tài khoản chạm ngưỡng call margin. Một số nhà đầu tư bị bán giải chấp, dù ở quy mô hạn chế. Theo ông N.M. Đức, Trưởng phòng Môi giới một công ty chứng khoán tại Hà Nội, “nếu thị trường không hồi phục ngay sau đó, áp lực bán giải chấp có thể đã lan rộng. Trong giai đoạn chỉ số ở vùng đỉnh lịch sử, nhà đầu tư nên hạn chế dùng full margin để tránh rơi vào thế bị động”.
Các chuyên gia khuyến nghị, với những nhà đầu tư đang sử dụng đòn bẩy, điều quan trọng nhất là kiểm soát rủi ro. Cần rà soát danh mục, giảm tỷ trọng cổ phiếu đã tăng nóng, thiếu yếu tố cơ bản, và ưu tiên giữ các mã có nền tảng doanh nghiệp vững, tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Việc sử dụng margin nên dừng ở mức hợp lý, tránh “full margin” khi thị trường có dấu hiệu phân hóa mạnh.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Nghiên cứu và Phát triển Khối Khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, mức dư nợ margin toàn thị trường ước đạt 366.000 tỷ đồng trong quý III/2025 – cao nhất từ trước tới nay, song tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu mới ở mức 119%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng rủi ro. “Các công ty chứng khoán vẫn còn dư địa lớn để mở rộng cho vay khi đang tăng vốn mạnh nhằm đón sóng nâng hạng thị trường năm 2026. Mặt khác, phần lớn danh mục cho vay tập trung vào nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao nên rủi ro call margin hàng loạt chưa xuất hiện,” ông Minh phân tích.
Thực tế cho thấy, dù đòn bẩy tài chính đang góp phần duy trì sức nóng cho thị trường chứng khoán, song việc quản trị margin luôn là yếu tố sống còn đối với cả công ty chứng khoán và nhà đầu tư. Khi dòng tiền margin đạt kỷ lục, sự thận trọng chính là “vùng an toàn” duy nhất giúp thị trường duy trì đà tăng bền vững.
