Ngày 7/5 vừa qua, UBND xã Chân Mây – Lăng Cô (TP. Huế) cho biết, vừa ban hành kế hoạch tổ chức chương trình Lăng Cô – vịnh đẹp nhất thế giới năm 2026. Chương trình sẽ có nhiều hoạt động đặc sắc và hấp dẫn, qua đó góp phần phát triển du lịch phía nam TP. Huế.
Đau đáu câu hỏi: “Bao giờ Lăng Cô sẽ thức giấc?”
Nằm dưới chân đèo Hải Vân, ôm trọn một trong những vịnh biển đẹp nhất thế giới, Lăng Cô từ lâu được xem là “viên ngọc xanh” của miền Trung. Không nhiều địa phương sở hữu cùng lúc biển, đầm và núi trong một không gian hài hòa như Lăng Cô. Một bên là bãi biển dài với làn nước trong xanh, một bên là đầm Lập An yên bình phản chiếu mây trời, phía xa là dãy núi Hải Vân hùng vĩ tạo nên bức tranh thiên nhiên đặc sắc.
Chính vì điều đó tháng 5/2009, tại Hội nghị thượng đỉnh lần thứ V của Câu lạc bộ những vịnh đẹp nhất thế giới (Worldbays Club) tổ chức tại thành phố Setubal (Bồ Đào Nha), vịnh Lăng Cô được bầu chọn là thành viên thứ 30 của Câu lạc bộ.
Mặc dù vậy, hơn 15 năm qua, cái tên Lăng Cô vẫn thường được nhắc đến với một nỗi tiếc nuối nhiều hơn là tự hào. Câu hỏi “Bao giờ Lăng Cô sẽ thức giấc?”.
Không ai phủ nhận Lăng Cô đẹp. Nhưng cái đẹp ấy nếu không được dẫn dắt bởi một chiến lược phát triển đúng đắn sẽ dễ rơi vào trạng thái “ngủ quên” giữa những cọc mốc phủ rêu. Tại sao một vùng đất có tiềm năng lớn, có danh hiệu quốc tế, có vị trí chiến lược, nằm trên trục hành lang kinh tế Đông – Tây, có cảng nước sâu, có đường sắt, có Quốc lộ 1A lại cứ mãi loay hoay?
Trong nhiều hội thảo chuyên đề, nhiều chuyên gia đã nhận định, một khu vực dù giàu tiềm năng đến mấy, nếu không có cơ chế vận hành linh hoạt, chủ động và đủ sức thanh lọc những nhà đầu tư yếu năng lực thì vẫn mãi chỉ là bản thiết kế đẹp trên giấy.
Ở Lăng Cô, những cái tên từng gây tiếng vang một thời – như dự án Six Miles Coast Resort với vốn đăng ký 2 tỷ USD – giờ chỉ có nhà cửa xây dang dở, sắt thép hoen rỉ. Nơi ấy từng được kỳ vọng là “thiên đường nghỉ dưỡng”, nay người dân gọi là “dự án triệu đô bỏ hoang”. Có thể nào Lăng Cô mãi “ngủ quên” chỉ vì chúng ta không dám mạnh tay với những lời hứa không thực hiện?
Vấn đề lớn không nằm ở thiếu quy hoạch, mà ở việc quy hoạch không chuyển hóa được thành hành động. Khu vực Lăng Cô – Cảnh Dương đã được xác lập là Khu Du lịch quốc gia từ năm 2018, tiếp tục được định vị là trung tâm động lực phía nam trong quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến 2050 (nay là TP. Huế).
Trong khi các dự án lớn đang giậm chân tại chỗ, thì những “ngọn lửa nhỏ” của du lịch cộng đồng lại len lỏi âm thầm. Thế nhưng, những nỗ lực ấy sẽ chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ nếu không có sự tiếp sức từ hệ thống hạ tầng và cơ chế quản lý. Lăng Cô hiện vẫn chưa đồng bộ về hạ tầng, giao thông nội vùng phần nào còn manh mún, chưa có trung tâm hỗ trợ du lịch.
Việc khởi công Trung tâm Logistics Chân Mây với vốn hơn 1.500 tỷ đồng là một tín hiệu tích cực, cho thấy quyết tâm đưa khu vực này trở thành trục logistics ven biển phía nam Huế. Nhưng đó mới là bước đầu. Nếu không tiếp tục mở đường ven biển, đầu tư giao thông xanh, hoàn thiện các trục kết nối Đà Nẵng – Huế – Chân Mây – Lăng Cô, thì trung tâm logistics cũng khó phát huy hiệu quả như mong muốn.
Cần một cú hích để bứt phá
Tiềm năng và tài nguyên thiên nhiên nhiều nhưng du lịch, dịch vụ ở xã Chân Mây – Lăng Cô vẫn chưa khai thác hết lợi thế. Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, địa phương này đang tập trung nhiều giải pháp nhằm tạo đột phá cho ngành kinh tế mũi nhọn này. Lãnh đạo địa phương cũng chủ động kết nối với doanh nghiệp để tìm hướng đi, sản phẩm mới trên nền tảng lợi thế sẵn có.
Cũng cần một cái nhìn rộng hơn, Lăng Cô không thể phát triển nếu tách rời Chân Mây – khu vực được xác định là khu kinh tế trọng điểm, nằm trên hành lang kinh tế Đông – Tây, với lợi thế cảng nước sâu, khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng giao thông đồng bộ.
Sau gần 20 năm phát triển, từ vùng đất hoang sơ, Chân Mây – Lăng Cô phần nào khẳng định được vị thế, trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn lớn: Từ dự án Laguna gần 2 tỷ USD, đến tổ hợp sản xuất ô tô Kim Long Motor, hay các cụm cảng biển đón tàu quốc tế. Đây là minh chứng rõ nét cho sức hút chiến lược của vùng đất này – nếu có quy hoạch tốt, chính sách đủ hấp dẫn và tầm nhìn dài hạn.
Theo ông Đinh Ngọc Hùng – Chủ tịch UBND xã Chân Mây – Lăng Cô, chương trình Lăng Cô – Vịnh đẹp thế giới là một trong những hoạt động hưởng ứng thiết thực các sự kiện trong khuôn khổ Festival Huế năm 2026, thông qua các hoạt động nhằm góp phần tạo ra những sản phẩm du lịch đặc sắc phục vụ nhân dân, du khách trong nước và quốc tế, đồng thời kích cầu du lịch.
“Đây cũng là cơ hội để tiếp tục quảng bá hình ảnh Vịnh Lăng Cô gắn với tiềm năng, thế mạnh phát triển du lịch của xã Chân Mây – Lăng Cô đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước, thu hút nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển du lịch, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế, xứng đáng với vị thế là vùng động lực quan trọng phát triển phía nam của thành phố”, ông Hùng chia sẻ.
Lăng Cô không thiếu lợi thế. Lăng Cô chỉ thiếu một hệ sinh thái phát triển hài hòa – nơi quy hoạch phải đi cùng thể chế, hạ tầng đi cùng xúc tiến, nhà đầu tư cùng trách nhiệm và người dân đi cùng quyền lợi. “Bao giờ Lăng Cô sẽ ‘thức’”? Câu trả lời nằm ở những hành động của chính quyền, trong từng dòng vốn được kiểm soát hiệu quả, từng con đường được nối dài đến đầm Lập An…
Chiều buông trên đầm Lập An, mặt nước loang ánh hoàng hôn, từng đoàn tàu lặng lẽ chạy qua dưới chân đèo Hải Vân. Vẻ đẹp của Lăng Cô vẫn nguyên vẹn như nhiều năm trước, nhưng phía sau vẻ bình yên ấy là kỳ vọng về một sự chuyển mình mạnh mẽ hơn cho ngành du lịch địa phương.
Bởi với những gì đang sở hữu, Lăng Cô hoàn toàn có cơ hội trở thành trung tâm du lịch nghỉ dưỡng và trải nghiệm nổi bật của miền Trung — nếu vùng vịnh ấy có được cú hích đủ mạnh để đánh thức tiềm năng còn đang ngủ quên.
Nguyễn Nhuận
