Một vụ án nghiêm trọng vừa được Bộ Công an khởi tố đã làm rúng động thị trường thực phẩm bổ sung, đặc biệt trong nhóm sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ em. Hàng loạt lãnh đạo cấp cao thuộc Công ty Cổ phần Z Holding và các đơn vị liên kết bị bắt vì liên quan đến việc sản xuất, buôn bán sữa bột mang nhãn hiệu HIUP 27 – một sản phẩm từng được nhiều bậc phụ huynh tin dùng nhờ truyền thông rộng rãi và hình ảnh “chuyên gia đồng hành”.
Theo kết quả điều tra ban đầu từ Cục Cảnh sát hình sự (C01 – Bộ Công an), từ tháng 8/2024 đến tháng 3/2025, nhóm bị can đã tổ chức sản xuất, phân phối ra thị trường các loại sữa bột và sữa nước nhãn hiệu HIUP 27 với thành phần dinh dưỡng không đúng như hồ sơ công bố. Các mẫu sản phẩm bị xác định không đạt chuẩn, thiếu hụt nghiêm trọng về dưỡng chất, đồng thời có dấu hiệu gian dối trong việc ghi nhãn, quảng cáo và phân phối.
Danh sách bị khởi tố bao gồm ông Hoàng Quang Thịnh – Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Z Holding, cùng các Phó tổng giám đốc La Khắc Minh và Nguyễn Văn Minh; một số trưởng bộ phận kế toán, tài chính; và các nhân sự liên quan trong quá trình phân phối sản phẩm. Ngoài ra, những cá nhân phụ trách sản xuất, cung ứng nguyên liệu, kiểm nghiệm nội bộ cũng bị bắt tạm giam để điều tra. Các bị can bị cáo buộc hai tội danh: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm” (Điều 193 Bộ luật Hình sự) và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” (Điều 221 BLHS 2015).
Sản phẩm HIUP 27 từng được quảng bá rầm rộ với các thông điệp đánh mạnh vào tâm lý cha mẹ: hỗ trợ tăng chiều cao, phát triển trí não, bồi bổ sức khỏe toàn diện. Các chiến dịch quảng cáo sử dụng hình ảnh MC truyền hình, chuyên gia dinh dưỡng, người nổi tiếng… đã góp phần tạo dựng lòng tin cho sản phẩm. Tuy nhiên, theo Bộ Công an, những chứng nhận dinh dưỡng sản phẩm được công bố không đúng sự thật, thậm chí có dấu hiệu làm giả chứng từ, số liệu để hợp thức hóa hồ sơ xin cấp phép.
Một số người nổi tiếng từng tham gia quảng bá sản phẩm cũng đã lên tiếng sau khi vụ việc bị phanh phui. MC Trần Quang Minh – người từng góp mặt trong clip quảng bá HIUP – công khai xin lỗi người tiêu dùng và khẳng định bản thân cũng là “nạn nhân của chiến dịch truyền thông sai lệch”.
Đáng chú ý, trong quá trình khám xét trụ sở Z Holding và các chi nhánh, lực lượng chức năng đã thu giữ nhiều hồ sơ nội bộ, phiếu kiểm nghiệm bị chỉnh sửa, và lô hàng chưa tiêu thụ trị giá hơn 25 tỉ đồng. Theo cơ quan điều tra, lượng sản phẩm HIUP 27 đã được bán ra thị trường lên đến hàng trăm nghìn đơn vị, chủ yếu qua hệ thống phân phối nhỏ lẻ, các sàn thương mại điện tử và kênh tiếp thị liên kết.
Vụ án gióng lên hồi chuông cảnh báo về các kẽ hở trong hoạt động hậu kiểm chất lượng thực phẩm bổ sung. Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn “qua mặt” cơ quan chức năng bằng cách công bố sản phẩm rồi thay đổi thành phần trong quá trình sản xuất. Khi thị trường phát triển nhanh hơn khả năng giám sát, niềm tin của người tiêu dùng dễ bị lợi dụng, còn hậu quả thì chỉ lộ ra khi vụ việc đã vượt tầm kiểm soát.
Từ góc nhìn chính sách, vụ án là lời nhắc nhở về việc cần thiết lập cơ chế hậu kiểm thực chất và minh bạch: tăng tần suất lấy mẫu kiểm nghiệm đột xuất, xử phạt nghiêm minh, công khai danh sách vi phạm và nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, hệ thống pháp lý cũng cần có hướng dẫn cụ thể hơn đối với quy trình quảng cáo, kiểm chứng lời giới thiệu sản phẩm – nhất là khi sử dụng hình ảnh nhân vật có ảnh hưởng đến công chúng.
Về phía người tiêu dùng, bên cạnh việc nâng cao cảnh giác, việc kiểm tra mã số công bố sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và chỉ mua hàng từ hệ thống phân phối chính thức là biện pháp bảo vệ thiết thực. Niềm tin chỉ nên đặt vào sản phẩm có chứng cứ khoa học và uy tín lâu dài, thay vì chạy theo lời quảng cáo “đẹp như mơ”.
Sức khỏe cộng đồng, đặc biệt của trẻ em, không thể là nơi để thử nghiệm đạo đức kinh doanh. Khi lòng tin đã bị tổn thương, cái giá phải trả sẽ không chỉ là những bản án hình sự – mà còn là sự đánh mất uy tín của cả một ngành.
Diễn đàn Doanh Nghiệp Trẻ – Minh bạch thông tin, bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao đạo đức kinh doanh vì một thị trường phát triển bền vững.
