Việc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai được pháp luật xác định là hoạt động mang tính bắt buộc, chỉ được hạn chế trong những trường hợp thật sự cần thiết và có căn cứ rõ ràng. Tuy nhiên, từ một vụ việc cụ thể tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Phú Lộc, thành phố Huế, dư luận đang đặt ra nhiều câu hỏi về tính hợp pháp trong việc “treo” hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất của công dân khi không tồn tại bất kỳ quyết định ngăn chặn nào của cơ quan tố tụng.
Tạm hoãn hồ sơ dù không có biện pháp khẩn cấp tạm thời
Ngày 29/12/2025, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Phú Lộc – Thành phố Huế ban hành Thông báo số 921/TB-CNVPĐKĐĐ, tạm hoãn giải quyết hồ sơ chuyển nhượng quyền sử dụng đất của bà Nguyễn Thị Thanh Thúy trong thời hạn 30 ngày. Văn bản này viện dẫn điểm g khoản 2 và khoản 3 Điều 19 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP của Chính phủ làm căn cứ pháp lý.
Thông báo số 921/TB-CNVPĐKĐĐ của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Phú Lộc – Thành phố Huế
Bà Thúy là người sử dụng đất hợp pháp, đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất tại xã Chân Mây – Lăng Cô, thành phố Huế. Hồ sơ chuyển nhượng được nộp đúng trình tự, không phát sinh tranh chấp, không bị kê biên, không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Đáng chú ý, trong toàn bộ vụ việc, không có bất kỳ văn bản nào của Tòa án nhân dân hoặc cơ quan điều tra yêu cầu ngăn chặn, phong tỏa hay dừng giao dịch đối với thửa đất nói trên. Thậm chí, theo tài liệu người dân cung cấp, Tòa án nhân dân có thẩm quyền đã không chấp nhận yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, do không đủ căn cứ pháp luật.
Áp dụng sai quy định hay “sáng tạo” thêm thẩm quyền?
Theo quy định tại điểm g khoản 2 Điều 19 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, cơ quan đăng ký đất đai chỉ được phép dừng giải quyết thủ tục hành chính khi đã nhận được yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời từ cơ quan tố tụng có thẩm quyền. Đây là điều kiện pháp lý mang tính bắt buộc, không thể suy đoán hay mở rộng.
Trao đổi với luật sư Nguyễn Anh Tuấn., Đoàn Luật sư TP. Hà Nội, phân tích: “Quy định tại Điều 19 Nghị định 101/2024/NĐ-CP được thiết kế rất chặt. Nếu không có văn bản yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thì Văn phòng đăng ký đất đai không có quyền tự ý dừng hay treo hồ sơ. Việc làm khác đi là vượt quá thẩm quyền hành chính.”
Luật sư Tuấn cũng nhấn mạnh, khoản 3 Điều 19 chỉ điều chỉnh thời hạn tiếp tục giải quyết thủ tục sau khi việc dừng là hợp pháp. “Không thể lấy khoản 3 để ‘hợp thức hóa’ một hành vi dừng hồ sơ vốn đã sai ngay từ căn cứ ban đầu,” ông Tuấn. nói.
Mâu thuẫn ngay trong chính thông báo hành chính
Một chi tiết đáng lưu ý khác là ngay trong Thông báo số 921, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực Phú Lộc thừa nhận rằng yêu cầu ngăn chặn của bà Phan Thị Kim Vui là ‘chưa có cơ sở’. Tuy nhiên, dù đã xác định không đủ căn cứ pháp lý, cơ quan này vẫn quyết định tạm hoãn giải quyết hồ sơ của công dân.
Theo giới chuyên môn, đây là biểu hiện điển hình của mâu thuẫn nội tại trong văn bản hành chính, làm phát sinh hệ quả pháp lý bất lợi cho người dân, trong khi bản thân cơ quan ban hành không chứng minh được cơ sở pháp luật để hạn chế quyền của người sử dụng đất.
Luật sư Trần Thị Minh., chuyên gia về pháp luật đất đai, nhận định: “Khi chính cơ quan hành chính đã xác định yêu cầu ngăn chặn là không có cơ sở, thì việc tiếp tục ‘treo’ hồ sơ không còn là thận trọng nghiệp vụ, mà có dấu hiệu của việc áp dụng pháp luật tùy tiện, gây thiệt hại cho công dân.”
Hệ quả không chỉ là chậm thủ tục
Việc tạm hoãn trái quy định không chỉ khiến một hồ sơ bị kéo dài. Theo phản ánh của người dân, giao dịch hợp pháp bị đình trệ gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng đến kế hoạch dân sự và đặc biệt là xâm phạm quyền định đoạt tài sản – một quyền hiến định được pháp luật bảo vệ.
Nguy hiểm hơn, việc “treo” hồ sơ còn tạo ra hệ quả xã hội tiêu cực khi quyền sử dụng đất của công dân bị hiểu nhầm là đang bị tranh chấp hoặc bị ngăn chặn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, trong khi trên thực tế không hề tồn tại bất kỳ quyết định tố tụng nào.
Cần câu trả lời từ cơ quan quản lý
Trước sự việc này, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy đã gửi Đơn khiếu nại hành chính đến UBND TP Huế; Sở Nông Nghiệp và Môi trường; Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố Huế, yêu cầu hủy bỏ Thông báo số 921 và giải quyết hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.
Vụ việc không chỉ dừng lại ở quyền lợi của một cá nhân, mà đặt ra vấn đề lớn hơn về kỷ cương pháp luật trong hoạt động hành chính đất đai. Câu hỏi đặt ra là: liệu việc “treo” hồ sơ khi không có lệnh ngăn chặn có đang trở thành một tiền lệ nguy hiểm, làm xói mòn nguyên tắc pháp quyền trong quản lý nhà nước?
Dư luận đang chờ đợi một câu trả lời minh bạch, đúng pháp luật từ cơ quan có thẩm quyền, bởi mỗi quyết định hành chính không chỉ tác động đến một hồ sơ cụ thể, mà còn phản ánh trực tiếp mức độ tôn trọng pháp luật và quyền công dân trong thực tiễn quản lý.
