Trong bối cảnh thị trường thực phẩm chức năng và dinh dưỡng đang phải đối mặt với làn sóng hàng giả, hàng kém chất lượng và quảng cáo sai sự thật, việc một doanh nghiệp chủ động thu hồi sản phẩm đáng lẽ phải là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, trường hợp thu hồi ba sản phẩm của Công ty Cổ phần Dinh dưỡng Dược Fidimilk lại khiến dư luận đặt ra câu hỏi lớn: đó là một động thái có trách nhiệm – hay chỉ là hành động mang tính đối phó trong thời điểm cơ quan chức năng siết chặt kiểm tra?
Vào ngày 22/4/2025, Fidimilk bất ngờ phát hành đồng loạt ba thông báo thu hồi các sản phẩm: Colos Fidimilk Cancer 900gr, Sữa hạt dinh dưỡng YANAKI 800g, và Fidimilk Natto Calosure 800g. Theo giải thích từ phía doanh nghiệp, lý do là do “thông tin ghi nhãn chưa phù hợp” với quy định, khẳng định sản phẩm vẫn đảm bảo chất lượng, không ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Tuy nhiên, thông báo được phát ra đúng lúc Bộ Y tế đang triển khai chiến dịch kiểm tra toàn quốc trong lĩnh vực thực phẩm dinh dưỡng – từ ngày 15/5 đến 15/6/2025. Chính sự trùng hợp này khiến công chúng không khỏi nghi ngờ về tính tự giác của doanh nghiệp.
Câu hỏi đặt ra là: Nếu không có sức ép từ phía cơ quan quản lý, liệu Fidimilk có chủ động kiểm điểm và thu hồi sản phẩm? Hay chỉ khi cảm nhận được nguy cơ bị xử phạt hoặc công khai sai phạm thì mới vội vàng đưa ra thông báo nhằm giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý?
Đằng sau một quyết định thu hồi, luôn là chuỗi tác động phức tạp đến nhiều bên. Với người tiêu dùng – nhất là trẻ nhỏ, người bệnh, phụ nữ mang thai – nhóm dễ bị tổn thương và thường sử dụng các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng này, sự mập mờ trong thông tin khiến họ rơi vào trạng thái hoang mang: Không biết mình đã tiêu thụ sản phẩm ra sao, ảnh hưởng gì đến sức khỏe, cần phải làm gì tiếp theo? Trong khi đó, các đại lý và nhà phân phối – vốn là bên trung gian – lại trở thành “lá chắn hứng sóng” khi buộc phải thu hồi hàng tồn, trấn an khách hàng, xử lý hậu quả tài chính trong khi thông tin từ nhà sản xuất lại chưa đầy đủ.
Một xã hội tiêu dùng văn minh không chỉ đòi hỏi người bán phải trung thực, mà còn yêu cầu sự phản ứng kịp thời, trách nhiệm và minh bạch khi có sự cố xảy ra. Với một thị trường thực phẩm chức năng còn thiếu chuẩn hóa, thiếu hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng, việc để doanh nghiệp “tự giác” là chưa đủ. Vai trò điều tiết và giám sát của cơ quan Nhà nước cần mạnh mẽ hơn, không chỉ ở hậu kiểm, mà phải ở cả tiền kiểm và giám sát xuyên suốt.
Các vi phạm liên quan đến ghi nhãn sai, công bố không trung thực hoặc sử dụng giấy tờ pháp lý giả mạo, đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, cả về sức khỏe cộng đồng lẫn lòng tin xã hội. Luật An toàn thực phẩm, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, và các nghị định hướng dẫn phải được áp dụng nghiêm túc – không chỉ để xử phạt hành chính, mà còn để ngăn chặn việc tiếp tục phát tán sản phẩm không đủ điều kiện ra thị trường.
Một điểm đáng lưu tâm khác là sự thiếu minh bạch trong thông báo thu hồi. Nhiều doanh nghiệp viện lý do “sai ghi nhãn” như một cách xoa dịu công luận, trong khi lại né tránh cung cấp thông tin cụ thể: sản phẩm sai sót ở điểm nào, ảnh hưởng ra sao nếu người dùng tiếp tục sử dụng, và có kế hoạch khắc phục gì cho người tiêu dùng đã mua sản phẩm? Những điều này không thể đơn giản hóa bằng vài dòng xin lỗi trên website hay thông cáo báo chí.
Vụ việc của Fidimilk là lời cảnh tỉnh cho toàn ngành thực phẩm chức năng: Một thị trường muốn phát triển bền vững phải được xây dựng trên nền móng niềm tin và pháp lý rõ ràng. Niềm tin không thể “mua” bằng quảng cáo hoa mỹ, mà chỉ được gây dựng bằng hành vi tử tế, trách nhiệm dài hạn và sự công khai đúng lúc.
Trong thời đại mà một sản phẩm có thể lan đến hàng triệu người chỉ qua một cú click chuột, thì hậu quả của sự thiếu trung thực có thể nhân lên gấp bội. Do đó, mỗi doanh nghiệp – nếu còn mong tồn tại lâu dài – hãy xem minh bạch và phản ứng kịp thời không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà là nghĩa vụ đạo đức đối với cộng đồng tiêu dùng.
