Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết về cơ chế kiểm soát, kiềm chế giá bất động sản, trong đó đề xuất hạn mức cho vay mua nhà ở thứ hai không quá 50% và mua căn thứ ba trở lên không quá 30% giá trị hợp đồng.
Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn vẫn ở mức cao, Bộ Xây dựng cho rằng cần có biện pháp mạnh để kiểm soát đòn bẩy tài chính, hạn chế đầu cơ bất động sản. Theo dự thảo Nghị quyết đang được lấy ý kiến, Bộ đề xuất quy định mới về hạn mức cho vay mua nhà ở (trừ nhà ở xã hội) nhằm hướng tín dụng vào nhu cầu ở thực.
Cụ thể, khoản vay mua nhà ở thứ hai chỉ được phép tối đa 50% giá trị hợp đồng, còn khoản vay mua từ căn thứ ba trở lên chỉ được vay tối đa 30%. Quy định này dự kiến áp dụng từ thời điểm nghị quyết có hiệu lực đến hết tháng 3/2027.
Bộ Xây dựng cho biết, việc siết hạn mức cho vay với người sở hữu nhiều nhà nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, vốn là nguyên nhân khiến nhiều dự án bị bỏ hoang sau khi mua bán chỉ để “lướt sóng” sinh lời. Bên cạnh đó, chính sách này sẽ góp phần hướng dòng vốn tín dụng vào người mua để ở thật, giảm rủi ro bong bóng giá và giữ ổn định thị trường.
Song song với kiểm soát tín dụng, Bộ Xây dựng cũng đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản quốc gia – cơ quan đầu mối liên thông điện tử giữa các bộ, ngành, tổ chức liên quan, nhằm minh bạch hóa các giao dịch, giám sát, xác thực và thống kê dữ liệu thị trường. Trung tâm này được kỳ vọng sẽ là nền tảng để ngăn chặn tình trạng thổi giá, “bắt tay” thao túng cung cầu.
Phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp
Để tăng nguồn cung cho người thu nhập trung bình, Bộ Xây dựng đề xuất UBND các tỉnh, thành dành tối thiểu 20% tổng số dự án nhà ở thương mại giai đoạn 2026 – 2030 để phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp.
Các dự án thuộc nhóm này sẽ được áp dụng cơ chế đặc thù: không phải đấu giá, đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư; giá đất tính theo bảng giá và hệ số điều chỉnh của địa phương; lợi nhuận định mức tối đa 20% tổng vốn đầu tư; đồng thời không bắt buộc bố trí quỹ đất cho nhà ở xã hội trong phạm vi dự án. Người mua nhà tại các dự án này không được chuyển nhượng hợp đồng mua bán, thuê mua để tránh đầu cơ, chuyển nhượng chênh lệch.
Theo Bộ Xây dựng, mục tiêu của nghị quyết là từng bước đưa giá nhà về mức phù hợp với thu nhập của đa số người dân, kiểm soát hoạt động đầu cơ và thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch.
Giá nhà vẫn ở mức cao kỷ lục
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, giá bán căn hộ chung cư sơ cấp tại Hà Nội quý III/2025 dao động từ 70 – 80 triệu đồng/m², trong khi các dự án hạng sang đạt mức 150 – 300 triệu đồng/m². Tại TP.HCM, giá trung bình khoảng 75 triệu đồng/m², một số khu cao cấp lên tới 150 triệu đồng/m².
Giá nhà liền kề, biệt thự ở Hà Nội phổ biến từ 100 – 200 triệu đồng/m², thậm chí một số khu trung tâm vượt 300 triệu đồng/m², khiến khả năng tiếp cận nhà ở của người dân ngày càng khó khăn.
Tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương ngày 5/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định thị trường bất động sản tuy có cải thiện nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, giá nhà đất còn cao. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường kiểm soát, định hướng và bình ổn giá nhà, đất, bảo đảm thị trường phát triển bền vững và công khai.
