Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng tại tỉnh Khánh Hòa, trong đó nêu rõ nhiều vi phạm nghiêm trọng tại các dự án bất động sản quy mô lớn tại TP Nha Trang. Từ công tác thẩm định thiết kế, lấy ý kiến quy hoạch đến việc cấp phép xây dựng và giám sát thi công, nhiều quy định pháp luật đã bị bỏ qua hoặc thực hiện không đầy đủ, tạo nên bức tranh đáng lo ngại về công tác quản lý trật tự xây dựng tại địa phương.
Tại dự án The Arena do Công ty cổ phần Trần Thái Cam Ranh làm chủ đầu tư, cơ quan thanh tra kết luận Cục Quản lý hoạt động xây dựng không cung cấp được hồ sơ chứng minh đã nhận đủ tài liệu cần thiết trước khi thẩm định thiết kế cơ sở. Đáng chú ý, việc thẩm định được thực hiện khi quy hoạch chi tiết chưa được phê duyệt; nhiều thông số kỹ thuật như diện tích các tháp, công trình biệt thự, tổng số căn hộ… bị điều chỉnh giảm không đúng quy định. Thẩm định còn diễn ra khi chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường được duyệt – vi phạm quy định pháp luật về xây dựng và bảo vệ môi trường.
Không chỉ vậy, Cục Quản lý hoạt động xây dựng không lấy ý kiến các cơ quan liên quan về việc sử dụng đất đai – trái với Nghị định 59/2015/NĐ-CP. Đồng thời, cơ quan này không kết luận rõ ràng liệu dự án đủ điều kiện tiếp tục triển khai hay không, gây mập mờ trong quy trình pháp lý.
Tình trạng tương tự xảy ra tại công trình Khách sạn Thành Đạt do Công ty TNHH Thành Đạt đầu tư. Cơ quan thẩm định một lần nữa không cung cấp được đầy đủ hồ sơ, và căn cứ xét duyệt thiết kế lại dựa vào giấy phép xây dựng và thỏa thuận phương án kiến trúc – thay vì thực hiện đúng quy định theo Luật Xây dựng. Một số chỉ tiêu như mật độ xây dựng, chiều cao, quy mô công trình cũng có sự sai lệch với giấy phép quy hoạch.
Dự án Khách sạn cao cấp Vân Phong do Công ty TNHH Forio Nha Trang làm chủ đầu tư tiếp tục là một trường hợp điển hình về sai phạm nối tiếp sai phạm. Dù được cấp hàng loạt văn bản pháp lý – từ giấy phép quy hoạch, giấy phép xây dựng đến các văn bản thẩm định thiết kế – nhưng chủ đầu tư đã xây dựng công trình không tuân thủ các chỉ tiêu quy hoạch được phê duyệt. Đáng lo ngại hơn, Cục Quản lý hoạt động xây dựng vẫn ra văn bản thông báo kết quả thẩm định mà không phản ánh đúng thực trạng sai phạm, tạo ra tiền lệ nguy hiểm trong việc “hợp pháp hóa” công trình vi phạm.
Một dự án khác – Khách sạn Đông Á Premier and Apartment do Tập đoàn khách sạn Đông Á đầu tư – tiếp tục bị chỉ ra hàng loạt sai phạm. Cục Quản lý hoạt động xây dựng đã thẩm định thiết kế căn cứ vào phương án kiến trúc, giấy phép quy hoạch nhưng không kiểm tra năng lực nhà thầu tư vấn thiết kế theo đúng Luật Xây dựng. Nghiêm trọng hơn, dự án được chấp thuận mật độ xây dựng lên tới 100%, vượt 60% so với Quyết định số 1396/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ – vi phạm nghiêm trọng định hướng quy hoạch không gian đô thị.
Tất cả các dự án nêu trên đều có điểm chung: quy trình thẩm định thiếu minh bạch, sự phối hợp giữa các cấp quản lý không chặt chẽ, và sự buông lỏng trong việc kiểm tra, giám sát triển khai thực tế. Nhiều công trình đã được xây dựng vượt chiều cao, quy mô hoặc sai lệch so với hồ sơ phê duyệt, nhưng vẫn tiếp tục tồn tại như một sự thách thức pháp luật.
Trước thực trạng này, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan đến sai phạm. Việc xử lý không chỉ dừng lại ở mức độ hành chính, mà cần xem xét dấu hiệu buông lỏng quản lý, tiếp tay hoặc thiếu trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Sai phạm trong quy hoạch và xây dựng không đơn thuần là những lỗi kỹ thuật – mà chính là nguy cơ đe dọa sự phát triển bền vững của đô thị, phá vỡ quy hoạch tổng thể và gây hệ lụy lâu dài cho môi trường sống. Đây là lời cảnh tỉnh không chỉ cho TP Nha Trang, mà còn cho nhiều địa phương khác đang phải đối mặt với cơn sốt đầu tư, trong khi bộ máy quản lý còn chưa theo kịp thực tiễn.
