Trước thực trạng giá nhà đất tăng nhanh trong nhiều năm qua, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ Việt Nam về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Dự thảo đưa ra hàng loạt cơ chế mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nguồn cung nhà ở có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Bộ Xây dựng Việt Nam đang xây dựng dự thảo Nghị quyết về thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp và tổ chức lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Theo thông tin đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, dự thảo Nghị quyết nhằm tháo gỡ những bất cập trên thị trường nhà ở, đồng thời tạo điều kiện tăng nguồn cung nhà ở có mức giá phù hợp với thu nhập của người dân.
Trong những năm gần đây, giá nhà ở và đất ở tại nhiều địa phương liên tục tăng cao. Các loại hình bất động sản như căn hộ chung cư, nhà liền kề, biệt thự và đất nền đều ghi nhận xu hướng tăng giá qua từng năm. Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, mức tăng giá nhà ở bình quân khoảng 10–15% mỗi năm, thậm chí có thời điểm lên tới 30%, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng thu nhập của người dân.
Tại Hà Nội, giá bán sơ cấp căn hộ chung cư trung bình năm 2025 đạt khoảng 100 triệu đồng/m², tăng 40% so với năm 2024. Trong khi đó, tại Thành phố Hồ Chí Minh, giá bán sơ cấp trung bình năm 2025 đạt khoảng 111 triệu đồng/m², tăng 23% so với năm trước. Ở các địa phương khác, giá chung cư cũng tăng khoảng 10–15% trong năm 2025, dù mức tăng thấp hơn hai đô thị lớn.
Theo dự thảo, Nghị quyết gồm 11 điều, quy định các cơ chế và chính sách thí điểm nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Nội dung chính của nghị quyết tập trung vào các nhóm chính sách về quy hoạch và kế hoạch phát triển nhà ở, chính sách đất đai, cơ chế đầu tư xây dựng, ưu đãi cho chủ đầu tư, quy định về loại hình nhà ở, giá bán – giá thuê mua, cũng như các điều kiện giao dịch.
Về quy hoạch, dự thảo quy định Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ nhu cầu thực tế của địa phương để quyết định việc phát triển các dự án nhà ở thương mại giá phù hợp. Đồng thời, địa phương được phép lập mới hoặc điều chỉnh quy hoạch chi tiết song song với quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án.
Đối với chính sách đất đai, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí quỹ đất dành cho phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp. Các loại đất có thể sử dụng gồm đất được Nhà nước giao để xây dựng nhà ở thương mại, đất xây dựng nhà ở xã hội, đất do tổ chức hoặc cá nhân đang có quyền sử dụng hợp pháp, hoặc đất được thực hiện theo cơ chế thí điểm thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để triển khai dự án.
Dự thảo cũng đưa ra cơ chế linh hoạt hơn trong thủ tục đầu tư xây dựng. Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư mà không cần thông qua đấu giá hoặc đấu thầu. Chủ đầu tư được chủ động thực hiện các thủ tục liên quan đến thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy và cấp phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
Để khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển phân khúc nhà ở giá phù hợp, dự thảo Nghị quyết đề xuất nhiều ưu đãi cho chủ đầu tư. Trong đó, mức lợi nhuận định mức tối đa được áp dụng là 15% tổng vốn đầu tư xây dựng dự án. Chủ đầu tư cũng không phải bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong phạm vi dự án và được nới lỏng một số điều kiện huy động vốn.
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi thấp hơn và thời gian vay dài hơn so với các dự án nhà ở thương mại thông thường, theo quy định của Thủ tướng Chính phủ trong từng thời kỳ. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh cũng có thể ban hành thêm các chính sách ưu đãi phù hợp với điều kiện của địa phương.
Về yêu cầu đối với dự án, các công trình nhà ở thương mại giá phù hợp phải bảo đảm đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng theo quy định của pháp luật. Dự thảo khuyến khích phát triển nhà chung cư tại các thành phố trực thuộc Trung ương và các khu vực phường nhằm sử dụng hiệu quả quỹ đất đô thị.
Đối với giá bán và giá thuê mua nhà ở, chủ đầu tư được quyền quyết định trên cơ sở bảo đảm tính đúng, tính đủ các chi phí đất đai, chi phí xây dựng và các chi phí hợp pháp khác, cộng với lợi nhuận định mức tối đa 15%. Sau khi hoàn thành, chủ đầu tư phải thực hiện kiểm toán và gửi cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để kiểm tra giá bán và giá thuê mua.
Dự thảo cũng quy định một số điều kiện trong giao dịch nhằm bảo đảm nhà ở giá phù hợp đến đúng đối tượng có nhu cầu. Theo đó, người mua hoặc thuê mua phải là cá nhân trong nước và mỗi người chỉ được mua một căn nhà tại dự án. Đồng thời, căn nhà không được phép chuyển nhượng trong thời hạn tối thiểu 5 năm kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua nhà.
Theo cơ quan soạn thảo, việc ban hành Nghị quyết thí điểm được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn cung nhà ở có giá phù hợp với thu nhập của đại bộ phận người dân, đồng thời góp phần ổn định thị trường bất động sản trong giai đoạn tới.
